Саламатсыздарбы.
Менин атым Акылай, жашым 35те. Мен Чүй облусундагы Токмок шаарына жакын жайгашкан Ак-Бешим айылында жашайм.
Бүгүнкү күндө менин бизнесим бир нече багытта иштейт.
Биз боз үй шаарчабызда конокторду кабыл алабыз, ал жерден туристтер кыргыз маданияты менен тааныша алышат. Бизде кымыз менен дарылоо, улуттук ашкана жана салттуу боз үйлөр бар.
Мындан тышкары, мен тигүү цехин иштетип жатам, ал жерде улуттук буюмдарды жана сувенирлерди тигебиз. Ошондой эле, ар кайсы аймактардан келген коноктор үчүн туристтик экскурсияларды уюштурабыз.
Бирок мен жаңы баштаганда баары алда канча жөнөкөй болчу.
Менде бир нече эле боз үй жана адамдарга биздин маданиятыбызды, каада-салтыбызды көрсөтсөм деген чоң каалоо бар эле.
Башында бизге негизинен жакынкы шаарлардан коноктор келчү. Кээде тааныштар же сунуш боюнча адамдар келип турушчу.
Албетте, бул жагымдуу эле, бирок бизнести өнүктүрүү үчүн бул жетишсиз экенин түшүндүм.
Мен өзүмө суроо бере баштадым:
"Биздин жер жөнүндө көбүрөөк адамдар билиши үчүн эмне кылуу керек?"
Анткени биздин жер абдан кооз, маданиятыбыз кызыктуу, тамактарыбыз даамдуу. Бирок адамдар бул тууралуу билбесе, алар жөн эле келе алышпайт да.
Ошондо мен бир маанилүү нерсени түшүндүм:
Бүгүнкү күндө көпчүлүк адамдар эс алуу үчүн идеяларды интернеттен издешет.
Адам дем алыш күндөрү же эмгек өргүүсүндө бир жакка баргысы келсе, телефонун ачып, издей баштайт:
- Кайсы жерде эс алса болот?
- Улуттук ашканадан кайдан даам татса болот?
- Кандай кызыктуу жерлерди көрүүгө болот?
Ошондо мен интернетти колдонууну чечтим.
Мен онлайн-платформаларга жана социалдык тармактарга жарыяларды чыгара баштадым. Боз үйлөрдүн сүрөттөрүн тартып, жаратылышыбызды көрсөтүп, кымыз менен дарылоо жана улуттук ашканабыз жөнүндө айтып бердим.
Башында булар жөнөкөй эле билдирүүлөр болчу. Бирок бара-бара адамдар кызыга башташты.
Кимдир бирөө жазып, минтип сурачу:
- «Дем алыш күндөрү келсек болобу?»;
- «Жатакана баасы канча?»;
- «Сиздерде улуттук тамактар барбы?».
Ошентип, акырындап бизге коноктор келе баштады.
Алгач жакынкы шаарлардан.
Андан кийин Кыргызстандын башка аймактарынан.
Кийинчерээк болсо, атүгүл башка өлкөлөрдөн да туристтер келишти.
Бул мага абдан дем берди.
Мен интернет бизнести өнүктүрүү үчүн кубаттуу курал боло аларын түшүндүм.
Интернеттин жардамы менен адамдар төмөнкүлөрдү көрө алышат:
- сиздин жериңиз кандай көрүнөт;
- сиз кандай кызматтарды сунуштайсыз;
- сизде кандай атмосфера бар.
Бул аларга чечим чыгарып, конокко келүүгө жардам берет.
Убакыттын өтүшү менен мен жаңы багыттарды өнүктүрө баштадым.
Биз тигүү цехин ачтык, ал жерде улуттук буюмдарды жана сувенирлерди жасап жатабыз.
Туристтер биздин маданиятты көрүп эле тим болбостон, өздөрү менен кошо эстеликке бир нерсе ала кете алышат. Ошондой эле туристтик программаларды: экскурсияларды, каада-салттар менен тааныштырууну, мастер-класстарды өнүктүрө баштадык.
Мунун баары биз долбоорубуз жөнүндө интернетте айтып баштаганыбыз үчүн мүмкүн болду.
Адамдар көп учурда мындай деп ойлошот:
«Эгер мен айылда жашасам, менде мүмкүнчүлүктөр аз».
Бирок иш жүзүндө бул дайыма эле андай эмес.
Кээде так ушул аймактарда чоң шаарларда жок нерселер бар.
Ал мындай нерселер болушу мүмкүн:
- кооз жаратылыш;
- кайталангыс каада-салттар;
- улуттук ашкана;
- кол өнөрчүлүк;
- кызыктуу продуктулар же товарлар.
Эгерде бул тууралуу адамдарга туура айтып берсеңиз, ар кайсы жерден кардарларды тартсаңыз болот.
Башкысы – өзүңүздүн өзгөчөлүгүңүздү көрсөтүү.
Интернет муну жасоого мүмкүнчүлүк берет.
Сиз төмөнкүлөрдү кыла аласыз:
- сүрөттөрдү көрсөтүү;
- окуяларды айтып берүү;
- тажрыйба бөлүшүү;
- кардарлар менен баарлашуу.
Ошентип, акырындап адамдар сиз жана сиздин долбооруңуз жөнүндө биле башташат.
Эми кичинекей практикалык тапшырма:
Өзүңүз жашаган жер жөнүндө ойлонуп көрүңүз.
Өзүңүзгө жөнөкөй суроо бериңиз:
Сиздин аймакта кандай өзгөчө нерсе бар?
Бул абдан жөнөкөй, бирок башка адамдар үчүн кызыктуу нерсе болушу мүмкүн.
Мисалы:
- салттуу тамактар;
- кол өнөрчүлүк буюмдары;
- кооз жаратылыш жерлери;
- туристтик каттамдар;
- жергиликтүү товарлар;
- кызмат көрсөтүүлөр.
Адамдар үчүн кызыктуу боло турган эң аз дегенде үч идеяны жазыңыз.
Бул келечектеги бизнестин же долбоордун негизи болуп калышы мүмкүн.
Кийинки сабактарда биз мындай идеяларды кантип реалдуу кызматтарга айландыруу жана интернет аркылуу кардарларды кантип табуу жөнүндө сүйлөшөбүз.
Ал эми кийинки сабакта менин кесиптешим, Жалал-Абад облусунан келген SMM-адис Аида, бүгүнкү күндө санариптик экономика кандай мүмкүнчүлүктөрдү ачарын жана эмне үчүн барган сайын көбүрөөк адамдар онлайн иштей баштаганын айтып берет.
Кийинки сабактан көрүшкөнчө!